Ik hou van mij. En daardoor kan ik mijn liefde voor jou voelen.

Ik hou van mij

En daardoor kan ik ook mijn liefde voor jou voelen.

“Want wie van zichzelf houdt die geeft pas echt iets kostbaars, als hij ‘ik hou van jou’ tegen een ander zegt.”

Dat zingt Harrie Jekkers in het lied dat hij schreef. En later zong Tabitha zijn lied in Beste Zangers.

Harrie bedoelde het een beetje als grapje. Want ‘ik hou van mij klinkt bot en slecht’. Maar ik begin te ontdekken dat hoe meer ik van mezelf houd, hoe meer ik oprecht van anderen kan houden. En ik denk dat Harrie dat ook wist toen hij het liedje schreef.

Hoe minder ik van mezelf hield, hoe meer ik ging pleasen om anderen een goed gevoel te geven over mij. Waardoor ze me waardeerden, en ik dankzij hun waardering een goed gevoel had over mezelf. Zo had ik dus de liefde van een ander nodig om liefde voor mezelf te kunnen voelen. De omgekeerde wereld.

Want het kost me nu veel minder moeite om echt van mezelf te houden en daardoor vanuit liefde iets voor een ander te kunnen doen. En dan doe ik het dus niet meer voor de waardering van de ander, maar gewoon omdat ik zin heb om iets voor een ander te doen. Uit liefde. Omdat ik het leuk vind. Omdat ik het fijn vind. Niet omdat ik iets nodig heb.

“Want wie van zichzelf houdt die geeft pas echt iets kostbaars, als hij ‘ik hou van jou’ tegen een ander zegt.”

In mijn leven kan ik nu vanuit mijn hart soms ‘nee’ zeggen tegen een ander. “Nee dat kan ik niet voor je doen. Nee, ik kan je vandaag niet zien. Nee, ik kan nu niet naar je luisteren.

Ik hou van je, maar ik hou nog meer van mezelf.

Maar dat is toch egoïstisch André!

Yep, dat klopt, dat is egoïstisch. Maar op een gezonde manier. Want wat bedoelen we dan doorgaans met egoïstisch in onze maatschappij? Dat je alleen maar aan jezelf denkt en niet aan mij! Oké, dus als ik aan jou denk dan is het goed? En wie denkt er dan aan mij? Moet jij dat dan doen? Ik zorg voor jou en jij zorgt voor mij? Dat is de omgekeerde wereld.

Want als ik goed zorg voor mij, en jij zorgt goed voor jou, dan zijn we allebei oké. En dan, als we allebei goed voor onszelf zorgen, dan is er liefde voor onszelf, en vanuit die liefde voel ik ook liefde voor jou. En wil ik vanuit die liefde ook iets voor jou doen. En dat is dus onbaatzuchtig, en juist helemaal niet egoïstisch. Zo zijn we beiden autonoom.

Zoals de stewardess is het vliegtuig uitlegt dat je als ouder eerst het zuurstofmasker op je eigen gezicht moet zetten, en pas daarna voor je kinderen moet zorgen. Want wat hebben je kinderen eraan dat je hun masker als eerste opzet, en je daarna zelf doodgaat door zuurstofgebrek. That makes no sense.

Dus ‘ik hou van mij, en daardoor kan ik ook mijn liefde voor jou voelen’.

Want daardoor kan ik ook ‘ja’ zeggen vanuit mijn hart. Vanuit totale vrijheid kan ik anderen geven wat ik heel graag wil geven. Omdat ik dat vanuit liefde doe. Liefde voor mezelf en liefde voor de ander.

En ik kan vanuit liefde zelfs iets doen waar ik geen zin in heb, wat ik moeilijk vind. Of voor iemand die ik eigenlijk niet zo aardig vind. Doordat ik de liefde voor mezelf steeds voel, kan ik met gemak iets doen voor een ander. Want ik voel me goed door de liefde voor mezelf, de liefde in mezelf.

Logisch toch?

Maar nu onze maatschappij; wat leren we van onze ouders, leraren en omgeving?

  • Je moet goed luisteren naar je ouders en gehoorzaam zijn en doen wat ze zeggen. Anders worden ze verdrietig of boos.
  • Je moet goed luisteren naar de juf en de meester en gehoorzaam zijn. Anders worden ze streng en boos, en bellen ze je ouders om over je te klagen.
  • Je moet goed luisteren naar je leraren, anders krijg je geen diploma. En zonder diploma krijg je geen goede baan. En zonder goede baan kun je geen goed salaris verdienen. En zonder goed salaris geen ‘huisje-boompje-beestje’. En dan word je niet gelukkig. Of eindig je in de goot.
  • En uiteindelijk moet je goed luisteren naar je baas (ook wel je leidinggevende of je manager genoemd). Want anders krijg je geen goede beoordeling en geen salarisverhoging. Of je jaarcontract wordt niet verlengd. Of je wordt tegengewerkt of gepest.

Want authentieke mensen, die zichzelf zijn en eigen-wijs zijn, eigenzinnig, die passen niet in dit model. Die zijn lastig, die hebben een eigen mening die afwijkt van de baas, en daar heeft de baas niet mee leren omgaan. Want de baas heeft ook van zijn ouders, juffen en leraren geleerd om gehoorzaam te zijn. En heeft ook niet geleerd om authentiek te zijn en zichzelf te worden.

Dus ik hou van mij is bot en slecht. En gehoorzaam zijn is goed en braaf. En wordt beloond.

Wat betekent dat voor onze samenleving? Wat zijn daar de pijnlijke gevolgen van?

Aan de ene kant zijn er de volgzamen. En aan de andere kant de rebellen.

De volgzamen

De volgzamen zijn braaf en goed, en doen mee met dit model. Thuis als kind, op de basischool, de middelbare school, de vervolgopleiding en op het werk doen ze braaf wat er wordt gezegd. Het zijn goede werknemers die betrouwbaar zijn en voldoen aan de verwachtingen. Huisje-boompje-beestje is meestal in orde als ze iemand trouwen die ook in het model past.

Tussenwoning, 2-3 kinderen, 1 of 2 auto’s, misschien een caravan of tent, een paar vakanties per jaar, verjaardagen met familie en vrienden, sinterklaas en kerst. Gewoon zoals het hoort. Zoals dat in ons model de bedoeling is.

Na enige jaren begint het meestal te wringen. De vraag ‘is dit het nou?dringt zich steeds vaker op. Je praat erover met vrienden, familie en collega’s en ze zeggen “maar je hebt toch alles wat je hartje begeert; werk, gezin, auto en vakantie? Waarom ben je niet gelukkig?” En je weet het antwoord niet, je snapt het zelf ook niet. Ik heb toch alles, waarom voel ik me dan niet gelukkig?

Ik zou toch gelukkig moeten zijn met alles wat ik heb?

De reden dat je je niet gelukkig voelt, is dat je de verbinding met jezelf niet voelt. De dingen buiten jezelf zijn op orde, maar je voelt niet dat je blij bent met jezelf. Want je geluk komt van buiten; van je gezin, werk, familie, auto en vakanties.

‘En toen kwam hij zichzelf tegen’. ‘Hij werd geconfronteerd met zichzelf’.  

Wat is dat toch voor vreemde uitdrukking? Dat wordt namelijk niet als iets positiefs gezien. Terwijl het toch fantastisch en leuk zou moeten zijn om jezelf tegen te komen? “Ik ben verreweg de leukste die ik ken” zingt Harrie Jekkers.

Jezelf tegen komen en de confrontatie met jezelf is voor velen een schok. Want als je jezelf niet kent, en geen verbinding hebt met jezelf, dan kan het nogal een verrassing zijn als je jezelf leert kennen. Écht leert kennen. Met je leuke kanten, én je schaduwkanten. De schaduwkanten die je vroeger moest onderdrukken want je ouders, juffen en leraren wilden die niet kennen. Dat was lastig of vervelend. Dus die heb je weggepoetst, onder-drukt.

Maar daar waren je schaduwkanten natuurlijk niet mee verdwenen, ze waren alleen naar onderen gedrukt, waardoor ze niet aan de oppervlakte kwamen. Zodat iedereen je leuk vond. En je in het model paste. En gelukkig kon worden met huisje-boompje-beestje. Totdat je merkt dat dat niet werkt. Want het onderdrukken van je gevoel lijkt op het onder water houden van een ballon. Het kost heel veel energie en uiteindelijk plopt ie boven water. En meestal komen die gevoelens naar boven als je er niet op bedacht bent. 

  • Soms worden de volgzamen perfectionistisch of hebben ze faalangst.
  • Of gaan ze zo hard pleasen dat ze ver over hun grenzen gaan en een burnout krijgen.
  • Soms hebben ze alcohol of drugs nodig om zich te kunnen ontspannen en hun hoofd even uit te zetten.
  •  Soms krijgen een koopverslaving of eetverslaving om zich lekker te kunnen voelen.
  • Soms worden ze depressief omdat ze geen zingeving ervaren of überhaupt niets meer voelen.

De rebellen

De rebellen zijn de kinderen die het niet lukt om volgzaam te zijn. Ze willen het ergens wel, maar het lukt ze niet, ze kunnen het niet.

Ze zijn te beweeglijk, te druk.

Ze zijn te dom, of te slim.

Ze zijn te snel afgeleid, en kunnen zich niet concentreren.

Ze kunnen niet lezen of rekenen volgens het model van school.

Ze zijn niet goed in sport.

Ze kunnen niet goed wakker worden en komen te laat.

Ze worden snel boos.

Of zijn te verlegen.

Ze willen liever alleen zijn.

Of altijd de baas spelen.

Ze praten te hard.

Of te zacht.

En we noemen ze adhd, add, dyslectisch, autistisch, pdd-nos, hoogsensitief, anti-sociaal, introvert, hoogbegaafd, beperkt, of gewoonweg dom of asociaal.

En als je niet in het model past, dan mag je niet meedoen. Dan moet je aan de medicatie, of naar een speciale school. Of naar een lager onderwijs dan je aankunt.

  • De rebellen worden soms boos of zelfs agressief.
  • Soms nemen ze een simpel baantje, om van het gezeik af te zijn.
  • Soms komen ze in de problemen met alcohol of drugs.
  • Of gokken of gamen. Ze hebben iets nodig om even niet te voelen dat ze niet goed genoeg zijn.
  • Soms kunnen rebellen niet meer voelen. En worden ze hard en wreed.
  • En komen ze in de criminaliteit.
  • Of in de gevangenis.

Jongens en meisjes

Ik denk dat het tegenwoordig wel wat beter is dan vroeger. Maar toch zitten de verwachtingen van jongens en meisjes nog in onze cultuur.

  • Meisjes zijn lief, jongens zijn stoer. 
  • Meisjes zijn behulpzaam, jongens nemen initiatief.
  • Meisjes mogen om hulp vragen, voor jongens is dat zwak.
  • Meisjes mogen zingen, dansen en huppelen. Voor jongens is dat vanaf een bepaalde leeftijd verwijfd.
  • Jongens huilen niet en zijn sterk. Meisjes kunnen hun emoties goed tonen.

Maar wat nou als je anders bent? Wat als je als meisje stoer bent, initiatief neemt, eigenwijs bent en niet huilt als je je knie openhaalt. Of als je als jongen gevoelig en verlegen bent. Het liefst een boekje leest, insecten bekijkt met je vergrootglas, en toneelstukjes bedenkt met je poppen en knuffels? Dan gaan veel ouders zich zorgen maken.

Ik hou van mij, wordt dan wel erg moeilijk. 

Als je niet in het model past, dan voel je dat aan alles. Zelfs als het nooit expliciet wordt uitgesproken, dan weet je als kind dat je anders bent. Dat je anders bent dan ‘normale kinderen’. En als je anders bent, dan hoor je je er niet echt bij. Dan val je erbuiten, buiten de boot. Soms moet je ook letterlijk naar buiten, de gang op. Voor straf, omdat je anders bent, en lastig, ongehoorzaam. Jij hoort er niet meer bij als je niet doet wat de meester zegt. Als je stout bent tegen papa of mama. Ga maar op de gang of in het stoute-kind-hoekje. Zodat je volgende keer wel gehoorzaam bent.

We krijgen je wel klein. We duwen net zolang tot je in het model past.

Maar ook dan blijven er nog rebellen over die simpelweg niet in het model passen. Ook niet met medicatie of bijles of speciaal onderwijs. Of straf, dreigementen of buitensluiting.

Ik hou van mij is eigenlijk niet de bedoeling in onze maatschappij. Ik hou van mij is bot en slecht.

  • Wie denk jij wel niet dat je bent?
  •  Hoge bomen vangen veel wind.
  • Doe maar gewoon dan doe je gek genoeg.
  • Wie zijn kop boven het maaiveld uitsteekt, die gaat dat merken.
  • Kinderen die vragen worden overgeslagen.
  • Hou je mond als papa en mama praten.
  • Geef tante Agnes ‘ns een kus.
  • Geef die meneer netjes een handje.
  • Ga naar school als je je niet lekker voelt.
  • Sta ’s ochtends op als je nog moe bent.
  • Ga ’s avonds naar bed als je nog niet moe bent.
  • Eet je eten op dat je niet lust.
  • Eet als wij zeggen dat je moet eten.
  • Eet niet als wij zeggen dat je niet mag eten, ook al heb je honger.
  • Ga lief spelen met dat kindje, dat je helemaal niet leuk vindt. 

Het lijkt zo logisch dat we dit in onze maatschappij zo doen. Of deden in mijn jeugd en pubertijd. Want als iedereen zich aan deze normen en waarden houdt, dan werkt het model goed. Het collectieve model werkt goed als iedereen in de mal past en aan de norm voldoet.

Het verdrietige effect is dat niemand intrinsiek gelukkig kan worden.

Niemand leert dat hij goed is zoals hij is. Dat er van hem gehouden wordt om wie hij is.

We leren dat we de moeite waard zijn als we voldoen aan de verwachtingen.

Waar ik nog het meest boos om wordt is het schoolsysteem. 

Wie heeft in godsnaam bedacht dat je kinderen moet dwingen om iets te leren waar ze geen belangstelling voor hebben? Welke volwassene zou dat ooit accepteren? “Beste Gerard, je bent 34 jaar, en nu moet je verplicht biologie en geschiedenis leren, want dat is goed voor je.’ Ja, uh maar ik ben niet geïnteresseerd in biologie en geschiedenis. Ik wil graag over kwantummechanica en kunstgeschiedenis leren. Niks mee te maken Gerard, wij weten wat goed voor jou is, dus je doet wat wij zeggen.”

Hoe kun je kinderen nou iets laten leren, als ze zelf geen interesse hebben in dat onderwerp?

Door ze te dwingen dus! Door te dreigen met straf, onvoldoendes, boze ouders, blijven zitten, een lage CITO.

En het ultieme dreigement; dat je later niet gelukkig zult worden.

En dus zullen de meeste kinderen gehoorzamen en meedoen aan het model. En leren dat je je eigen behoeften en verlangens moet onderdrukken. Dat wat jij belangrijk vindt dus niet belangrijk is. Dat je niet vrij bent. Dat jij er niet toe doet als je niet gehoorzaam bent. Dat er niet van je wordt gehouden om wie je bent maar om wat je doet dat anderen van je willen.

En dus leer je om niet van jezelf te houden.

En de volgzamen krijgen liefde omdat ouders en juffen en bazen blij met je zijn. 

En de rebellen worden boos en agressief en komen in de problemen.

We hebben in Nederland circa 1 miljoen mensen die anti-depressiva slikken.

(https://www.ggznieuws.nl/vanavond-in-kassa-teveel-mensen-slikken-antidepressiva/)

Meer dan een miljoen mensen hebben kenmerken van een burnout.

(https://www.ggznieuws.nl/meer-dan-een-miljoen-werknemers-hebben-last-van-burn-out-klachten/)

We hebben 1,8 miljoen mensen met een verslaving.

(https://www.jellinek.nl/vraag-antwoord/hoeveel-mensen-zijn-verslaafd-en-hoeveel-zijn-er-in-behandeling/)

Ieder jaar doen ongeveer 100.000 volwassenen in Nederland een zelfmoordpoging.

(https://ik-wil-dood.nl/achtergrond/cijfers-over-zelfmoord/)

Ik zeg niet dat dit allemaal te wijten is aan ons model. Maar ik denk wel dat het model een oorzaak is van de verslavingen, depressies, burnouts en zelfmoordpogingen.

Want als je van jezelf houdt, en vanuit die zelfliefde in contact bent met anderen, dan is verslaving, depressie, burnout of zelfmoord niet aan de orde.

  • Als je van jezelf houdt dan ben je blij met je zelf.
  • Als je van jezelf houdt dan kun je gelukkig zijn als je weinig spullen hebt of een gewoon salaris.
  • Als je van jezelf houdt dan ga je iets leren waar je een natuurlijke belangstelling voor hebt.
  • Als je van jezelf houdt dan ga je werk doen waar je plezier en voldoening uit haalt, en zingeving in ervaart.
  • Als je van jezelf houdt dan zorg je goed voor je gezondheid.
  • Als je van jezelf houdt dan vind je het fijn om zorgzaam te zijn naar anderen, en ga je zorgvuldig om met anderen.
  • Als je van jezelf houdt dan zul je goed voelen wie de juiste liefdespartner voor je is.
  • Als je van jezelf houdt dan kun je je eigen behoeften en verlangens goed voelen en bewaak je goed je grenzen.
  • Als je van jezelf houdt dan voelen anderen dat en vinden ze het fijn om contact met je te hebben. Vooral dieren en kleine kinderen zullen dan naar je toe komen.
  • Als je van jezelf houdt dan zorg je goed voor het milieu en moeder aarde.

Tot slot

Dit verhaal schrijf ik omdat ik geloof dat ons maatschappelijk model niet meer werkt. En ik schrijf dit om alle volgzamen en rebellen een hart onder de riem te steken.

Je bent niet raar, je bent niet slecht, je bent niet alleen.

Ik denk dat het model van gehoorzaamheid mag plaatsmaken voor een model van zelfliefde.

  • Want zelfliefde leidt automatisch tot liefde voor anderen.
  • En liefde voor anderen leidt tot liefdevolle contacten en verbinding.
  • En verbinding leidt tot gezonde samen-werking en samen-leving.

Ik wens ons allen zo’n samenleving.

Met een liefdevolle groet,

André Jansen

{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}
>